Πέμπτη
22 Οκτωβρίου
2020

Doctor Vasiliadis

Μη επεμβατικός προγεννητικός έλεγχος συνδόμου Down (NIPT)

Πρόσφατα, από τον Ιούλιο 2013 (πηγή) εφαρμόζεται και στην χώρα μας, με επιτυχία στην αξιοπιστία, ο νέος «μη επεμβατικός προγεννητικός έλεγχος» (Νon Invasive Prenatal Diagnosis, NIPD) για την ανίχνευση της αριθμητικής διαταραχής των χρωμοσωμάτων του κυοφορούμενου εμβρύου (Μογγολισμός ή  σύνδρομο Down καί άλλων όπως τα σύνδρομα Edwards, Patau, Turnerαπό το αίμα της μητέρας.

Μεταγενέσετρα,  μετονομάσθηκε σε Νon Invasive Prenatal test  (NIPΤ), ονομασία που επικράτησε παγκόσμια.

Ο έλεγχος απέδειξε για το σύνδρομο Down, διαγνωστική ακρίβεια ανίχνευσης παθολογικών δειγμάτων (sensitivity/ευαισθησία) 100% και  αποφυγή σφαλμάτων στην ανίχνευση παθολογικών δειγμάτων  (specificity/ειδικότητα) 99,2%. Τα ποσοτά αυτά είναι πολύ ανώτερα από εκείνα του προγενέστερου ελέγχου Α' επιπέδου (PAPP-A και Αυχενική Διαφάνεια).

Ο μη επεμβατικός προγεννητικός έλεγχος για τρισωμία 21 (NIPD) εφαρμόζεται πλέον και στη χώρα μας και αποτελεί μια απλή εξέταση αίματος στην έγκυο γυναίκα (πρώτη μας ανακοίνωση τον Ιούλιο 2013).

Από το 2010, μελέτες της Κύπριας Ελισάβετ Α. Παπαγεωργίου και των συνεργατών της υπήρξαν επιτυχείς στην ανάπτυξη ενός νέου μη επεμβατικού τεστ (NIPD) για τη διάγνωση της εμβρυικής τρισωμίας 21 κατά τα πρώτα στάδια, με αρχή την 10η εβδομάδα της κύησης. (πηγή) Η μελέτη βασίστηκε στην γνώση της ύπαρξης περιορισμένης ποσότητας (3-5%) ελεύθερου εμβρυϊκού DNA (ffDNA) στη μητρική κυκλοφορία.

Ο μη επεμβατικός προγεννητικός διαγνωστικός έλεγχος για την τρισωμία 21 βασίζεται στην ταυτοποίηση διαφορικά μεθυλιωμένων τμημάτων του ελεύθερου εμβρυικού DNA στη μητρική κυκλοφορία (Differentially Methylated Regions – DMRs / ffDNA).  Η χρήση αυτών των DMRs έγινε για την διάκριση μεταξύ ενός εμβρύου με τρισωμία 21 και ενός φυσιολογικού εμβρύου σε πραγματικό χρόνο με την μέθοδο της ποσοτικής αλυσιδωτής αντίδρασης της πολυμεράσης (q-PCR). Στην πρόσφατη μελέτη διαπιστώθηκε ότι η μεταβλητότητα της ffDNA και ολικού DNA από το μητρικό δείγμα περιφερικού αίματος δεν επηρέασε τις αναλογίες εμπλουτισμού των DMRS χρησιμοποιώντας την Medip-RTqPCR μεθοδολογία. Επίσης,  η ερευνητική ομάδα βελτίωσε την ταυτοποίηση και τον χαρακτηρισμό των 8 DMRS στο χρωμόσωμα 21 και ανέπτυξε μια νέα διαγνωστική φόρμουλα με 7 από αυτά τα DMRS να ταξινομούν καλύτερα κυήσεις με τρισωμία 21 από τις φυσιολογικές κυήσεις.

Η εφαρμογή αυτού του νέου τεστ είναι ευαίσθητη, ειδική, ασφαλής, απλή, προσιτή και δεν απαιτεί εξειδικευμένο ή πολύπλοκο εργαστηριακό εξοπλισμό, λογισμικό ή τεχνογνωσία. Τα αποτελέσματα μπορούν να ληφθούν μέσα σε 3 ημέρες και το κόστος είναι χαμηλότερο από εκείνο των σημερινών επεμβατικών μεθόδων. Με τόσα πολλά πλεονεκτήματα, η δοκιμή είναι κατάλληλη για συνήθεις εργαστηριακές διαδικασίες και μπορούν να εισαχθούν εύκολα από οποιοδήποτε γενετικό διαγνωστικό εργαστήριο. Η εξέταση εφαρμόζεται από την αρχή της 10ης εβδομάδας κύησης και μετά με μία απλή αιμοληψία, από το αίμα της εγκύου και προσδιορίζεται με μεγάλη ακρίβεια ο κίνδυνος για το έμβρυο να έχει σύνδρομο Down ( τρισωμία 21), σύνδρομο Edward’s (τρισωμία 18) και σύνδρομο Patau (τρισωμία 13) καθώς και αριθμητικές ανωμαλίες των χρωμοσωμάτων του φύλου όπως τα σύνδρομo Turner.  H εξέταση αυτή μας δίνει και το φύλο εμβρύου με ασφάλεια μεγαλύτερη από το 99%.


Από τις 6000 έγκυες που έγινε το NIPD test (πηγή)
.................... πάσχοντες που
ανιχνεύθηκαν

ποσοστό %
ανίχνευσης

εσφαλμένως
θετικά
Τρισωμία 21 (σύνδρομο Down) 231 από 232 > 99% < 0,1% .....................
Τρισωμία 18 (σύνδρομο Edward's) 103 από 105 > 97.4% < 0,1%
Τρισωμία 13 (σύνδρομο Patau) 8 από 10 > 93,8% < 0,1%
Φύλο εμβρύου > 99%

Το σύνδρομο Down (τρισωμία 21) είναι η πιο κοινή αιτία νοητικής υστέρησης με συχνότητα 1:700 γεννήσεις. Η έγκαιρη ανίχνευση της τρισωμίας 21 είναι κρίσιμης σημασίας για τους μελλοντικούς γονείς και αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι πολλών εθνικών προγραμμάτων υγειονομικής περίθαλψης. Οι τρέχουσες μέθοδοι για τον προγεννητικό έλεγχο και τη διάγνωση της τρισωμίας 21 έχουν ωστόσο κάποιους  περιορισμούς, όπως σχετικά χαμηλές ευαισθησίες 70-90%, σημαντικό κίνδυνο για αποβολή 1-2% και εσφαλμένα θετικό αποτέλεσμα 5%.

Σε νεότερη προοπτική μελέτη που δημοσιεύτηκε τον Οκτώβριο του 2014 (πηγή) βρέθηκε ότι η μη επεμβατική προγεννητική ανάλυση των κυττάρων από το μητρικό πλάσμα (NIPD) είναι μια ακριβής προηγμένη δοκιμή ελέγχου με εξαιρετικά υψηλή ευαισθησία και ειδικότητα για τις τρισωμίες . Ωστόσο παρά την υψηλή ευαισθησία, υπήρξε μέτρια θετική προγνωστική αξία για τον μικρό αριθμό των κοινών ανευπλοειδιών φυλετικών χρωμοσωμάτων, λόγω του πολύ χαμηλού ποσοστού επιπολασμού τους, όπως φαίνεται στον παρακάτω πίνακα:

3430 ασθενείς 137 τρισωμίες ψευδώς αρνητικά ψευδώς θετικά Θετική προγνωστική αξία
......................... τρισωμία 21 Δεν υπήρξαν 3 97,90%
τρισωμία 18 3 Δεν υπήρξαν 100%
τρισωμία 13 2 Δεν υπήρξαν 100%
45 Χ Δεν υπήρξαν 11 48,40%

 

O κορυφαίος μη επεμβατικός προγεννητικός έλεγχος για όλα τα χρωμοσώματα, προσφέρεται μόνο από την εταιρεία Sequenom με το MatrniT Genome που είναι το μόνο προγεννητικό τεστ αίματος που μπορεί να αναλύσει κάθε χρωμόσωμα του εμβρύου και να ανιχνεύει πρόσθετα ή απωλεσθέντα τμήματα χρωμοσωμάτων, ή άλλες αλλαγές σε ολόκληρα τα χρωμοσώματα, που μπορούν να επηρεάσουν σοβαρά την υγεία ενός παιδιού.

Το MaterniT GENOME παρέχει πληροφορίες σχετικά με διπλασιασμούς ή διαγραφές χρωμοσωμικού υλικού ≥ 7 Mb σε ολόκληρο το γονιδίωμα. Η δοκιμή αυτή αναλύει επίσης επτά κλινικά σημαντικές μικροελλειπτικές περιοχές. Συνδυάζοντας μεγαλύτερο βάθος αλληλούχισης μαζί με την κορυφαία τεχνογνωσία, το MaterniT GENOME προσφέρει ένα εύρος κάλυψης που δεν συγκρίνεται με οποιοδήποτε άλλο διαθέσιμο cfDNA τεστ μέχρι σήμερα.

Ο μικροελλειπτικές περιοχές που ανιχνεύει είναι :

Σύνδρομο  DiGeorge/VCFS/Cat eye 1:3.000 πληροφορία
Σύνδρομο Prader-Willi/Angelman 1:10.000 πληροφορία
Σύνδρομο μικροέλλειψης 1p36 1:10.000 πληροφορία
Σύνδρομο  Cri du Chat (5p) 1:50.000 πληροφορία
Σύνδρομο Langer-Giedon ( 8q23.2-q24.1 1:50.000 πληροφορία
Σύνδρομο  Wolf-Hirschhorn (4p16.3) Σπάνιο πληροφορία
Σύνδρομο Jacobsen (11q24.1) 1:100.000 πληροφορία


To MaterniT GENOME εκπροσωπείται στην Ελλάδα από την εταιρεία Safembryo. Για περισσότερες πληροφορίες για το test πατήστε εδώ.

 

Πηγές :1) http://www.nipd.com/

............2) http://www.ariosadx.com/

© Δρ Θεόδωρος Ξ. Βασιλειάδης
RCD085H

ενημέρωση   Σεπτέμβριος  2014