Πέμπτη
22 Οκτωβρίου
2020

Doctor Vasiliadis

Μαγνητική τομογραφία μαστών (μαγνητική μαστογραφία)

© Υπό Δρ Θεοδώρου Ξεν. Βασιλειάδη,  Μαιευτήρα-Γυναικολόγου

Η μαγνητική μαστογραφία ή μαγνητική τομογραφία μαστού (ΜΤΜ / MRI) αποτελεί μια διαγνωστική μέθοδο που επιτρέπει τη μελέτη τόσο της μορφολογίας όσο και της αγγειογένεσης των βλαβών του μαστού και καθώς δεν επηρεάζεται από την πυκνότητα των μαστών, αποτελεί σημαντικό πρόσθετο βοήθημα στην διάγνωση του καρκίνου. Μπορεί να ανιχνεύσει βλάβες πολύ μικρού μεγέθους μικρότερων των 5 χιλιοστών. Η μαγνητική τομογραφία (MRI) αποτελεί μια διαγνωστική διαδικασία που χρησιμοποιεί συνδυασμό από ένα μεγάλο μαγνήτη, ραδιοσυχνότητες και έναν υπολογιστή για να παράγει λεπτομερείς εικόνες των οργάνων και των δομών του σώματος.

Η ευαισθησία (ανίχνευση βλαβών) της μαγνητικής τομογραφίας για τα διηθητικά καρκινώματα κυμαίνεται σε διάφορες μελέτες από 94 έως 100%, όμως η ειδικότητα της μεθόδου (η ανίχνευση καρκίνου με ακρίβεια) είναι χαμηλότερη και κυμαίνεται στο 70% περίπου, οπότε έχει ως αποτέλεσμα να οδηγεί σε αυξημένο αριθμό βιοψιών που δεν θα ήταν αναγακαίες εάν είχε γίνει διάγνωση με πιο ακριβή μέθοδο.

mri2.jpg Το μηχάνημα του μαγνητικού τομογράφου είναι ένα μεγάλο, κυλινδρικό μηχάνημα που δημιουργεί ένα ισχυρό μαγνητικό πεδίο γύρω από τον ασθενή. Το μαγνητικό πεδίο, με την συμμετοχή μιας ραδιοσυχνότητας, μεταβάλλει την φυσική ευθυγράμμιση των ατόμων του υδρογόνου του σώματος. Στη συνέχεια με την βοήθεια των υπολογιστών, δημιουργείται μια δισδιάστατη (2D) ή τρισδιάστατη (3D) εικόνα μιας δομής του σώματος ή ενός οργάνου με βάση τη δραστηριότητα του ατόμου του υδρογόνου. Με την μαγνητική τομογραφία μπορούν να ληφθούν πολλαπλές όψεις διατομής, ώστε να είναι δυνατό να αποκαλυφθούν περαιτέρω λεπτομέρειες, δεδομένου ότι δεν χρησιμοποιείται ακτινοβολία, όπως συμβαίνει με τις ακτινογραφίες ή την αξονική τομογραφία. Για να γίνει μαγνητική τομογραφία του μαστού, η γυναίκα βρίσκεται συνήθως σε πρηνή θέση (μπρούμυτα), με τα στήθη της τοποθετημένα μέσα από τα ανοίγματα στον πίνακα.
Προκειμένου να ελεγχθεί η τοποθέτηση του μαστού, ο τεχνολόγος παρακολουθεί την MRI μέσα από ένα παράθυρο ενώ γίνεται παρακολούθηση για τυχόν κίνηση. Για την μαγνητική τομογραφία του μαστού συνήθως απαιτείται η χρήση ενός σκιαγραφικού μέσου που εγχέεται ενδοφλέβια πριν ή κατά την διάρκεια της διαδικασίας. Τα σκιαγραφικά συμβάλουν στη δημιουργία καθαρότερης εικόνας ώστε να περιγράψει τις ανωμαλίες πιο εύκολα.Η μαγνητική τομογραφία όταν χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με μαστογραφία και υπερηχογράφημα μαστών, μπορεί να αποτελέσει ένα χρήσιμο διαγνωστικό εργαλείο.
mri.jpg

Η πρόσφατη έρευνα απέδειξε ότι η μαγνητική τομογραφία μπορεί να εντοπίσει κάποιες μικρές βλάβες του μαστού που μερικές φορές δεν εντοπίστηκαν από τη μαστογραφία.Έτσι, αυτό μπορεί να βοηθήσει στον εντοπισμό του καρκίνου του μαστού και κυρίως σε γυναίκες με εμφυτεύματα στήθους και σε νεότερες γυναίκες που τείνουν να έχουν πυκνό μαστικό ιστό, όπου η μαστογραφία σε αυτές τις περιπτώσεις έχει χαμηλή ευαισθησία διάγνωσης. Επίσης, επειδή η μαγνητική μέθοδος δεν χρησιμοποιεί ακτινοβολία, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να γίνει έλεγχος στις γυναίκες ηλικίας κάτω των 40 ετών αλλά και να αυξηθεί η συχνότητα του αριθμού των εξετάσεων ανά έτος για τις γυναίκες που διατρέχουν υψηλό κίνδυνο για καρκίνο του μαστού.

Αν και από την άποψη της ακτινοβολίας υπάρχει σαφές πλεονεκτήματα σε σχέση με τη μαστογραφία, η μαγνητική τομογραφία του μαστού έχει περιορισμούς επειδή δεν είναι πάντα σε θέση να διακρίνει τη διαφορά ανάμεσα σε καρκινικές και μη καρκινικές ανωμαλίες του αδένα του μαστού, γεγονός που οδηγεί σε περιττές βιοψίες μαστού. Αυτό αναφέρεται ως "ψευδώς θετικό" αποτέλεσμα. Ωστόσο, πρόσφατη έρευνα έχει αποδείξει ότι χρησιμοποιώντας εμπορικά διαθέσιμα προγράμματα λογισμικού η διάγνωση με την μαγνητική τομογραφία του μαστού μπορεί να μειώσει τον αριθμό των ψευδώς θετικών αποτελεσμάτων. Επίσης, ένα άλλο σημαντικό μειονέκτημα της μαγνητικής τομογραφίας του μαστού είναι η αδυναμία της μεθόδου να προσδιορίσει αποτιτανώσεις ή μικροσκοπικές συγκεντρώσεις ασβεστίου που μπορούν να θέσουν σαφή ένδειξη καρκίνου του μαστού.

Ενδείξεις πληθυσμιακού ελέγχου

Οι πιο πρόσφατες κατευθυντήριες οδηγίες από την Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία (American Cancer Society) προτείνουν πληθυσμιακό έλεγχο ρουτίνας με μαγνητική τομογραφία μαστών (ΜΤΜ) σε συνδυασμό με μαστογραφία για ορισμένες κατηγορίες από γυναίκες υψηλού κινδύνου οι οποίες είναι :

♦ Οι γυναίκες με μετάλλαξη BRCA1 ή BRCA2 ( Το γονίδιο BRCA1 εκφράζεται σε κληρονομική προδιάθεση για καρκίνο των μαστών. Η ύπαρξη γονιδίου BRCA2 εκφράζει την κληρονομική προδιάθεση για τον καρκίνο του μαστού ή / και τον καρκίνο των ωοθηκών.)
Οι γυναίκες με συγγενή πρώτου βαθμού ( μητέρα, αδελφή, ή / και την κόρη ) με BRCA1 ή BRCA2 μετάλλαξη, εάν αυτές δεν έχουν ακόμη εξεταστεί για τη μετάλλαξη.
Οι γυναίκες με 20 έως 25 τοις εκατό ή μεγαλύτερο δια βίου κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού, με βάση ένα από τα πολλά αποδεκτά εργαλεία εκτίμησης κινδύνου που εξετάζουν το οικογενειακό ιστορικό και άλλους παράγοντες.
Οι γυναίκες που έχουν υποβληθεί σε θεραπεία με ακτινοβολία στο στήθος μεταξύ των ηλικιών 10 και 30, όπως για τη θεραπεία της νόσου του Hodgkin.
Οι γυναίκες με το γενετικές διαταραχές, όπως Li - Fraumeni σύνδρομο, το σύνδρομο Cowden, ή σύνδρομο Bannayan - Riley - Ruvalcaba, ή όσες γυναίκες έχουν μια συγγενή πρώτου βαθμού με το σύνδρομο.


...

Πρόσθετες ενδείξεις / κοινές χρήσεις για μαγνητική τομογραφία μαστού περιλαμβάνουν :
√ Περαιτέρω αξιολόγηση των ανωμαλιών που ανιχνεύονται με τη μαστογραφία.
Η διάγνωση πρώιμου καρκίνου του μαστού που δεν ανιχνεύεται από άλλες εξετάσεις, ειδικά σε γυναίκες που διατρέχουν υψηλό κίνδυνο και οι γυναίκες με πυκνό μαστικό ιστό.
Η εξέταση για τον καρκίνο στις γυναίκες που έχουν εμφυτεύματα ή ουλώδη ιστό, όπου η μαστογραφία δεν μπορεί να παράγει επίσης ακριβές αποτέλεσμα (χαμηλή ευαισθησία). Ο έλεγχος αυτός μπορεί επομένως, να είναι χρήσιμος για τις γυναίκες με ουλές από ογκεκτομή για να ελέγχουν για ενδεχόμενες αλλαγές.
Ανίχνευση μικρών ανωμαλιών που δεν φαίνονται με μαστογραφία ή υπερηχογράφημα (για παράδειγμα, η μαγνητική τομογραφία ήταν χρήσιμη για τις γυναίκες που έχουν καρκινικά κύτταρα του μαστού με παρουσία σε λεμφαδένων της μασχάλης, αλλά δεν έχουν ένα ογκίδιο που μπορεί να γίνει αισθητό ή δεν μπορούν να προβληθούν σε διαγνωστικές μελέτες.)
Η εκτίμηση διαρροής από ένα εμφύτευμα τζελ σιλικόνης.
Αξιολόγηση του μεγέθους και της ακριβούς θέσης των βλαβών του καρκίνου του μαστού, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας ανίχνευσης σε περισσότερες από μία περιοχές του στήθους (αυτό είναι χρήσιμο για τους καρκίνους που έχουν εξαπλωθεί και περιλαμβάνουν περισσότερες από μία περιοχές.)
Καθορισμό για το αν η ογκεκτομή ή μαστεκτομή θα είναι πιο αποτελεσματική,
Ανίχνευση των αλλαγών στον άλλο μαστό που δεν έχει πρόσφατα διαγνωστεί με καρκίνο του μαστού (υπάρχει περίπου 10% πιθανότητα σε γυναίκες με καρκίνο του μαστού να αναπτύξουν καρκίνο στο αντίθετο στήθος. Μια πρόσφατη μελέτη δείχνει ότι η μαγνητική τομογραφία του μαστού μπορεί να ανιχνεύσει τον καρκίνο που υπάρχει στον αντίθετο μαστό που μπορεί να χαθεί κατά τη στιγμή της πρώτης διάγνωσης του καρκίνου του μαστού.)
Η ανίχνευση της εξάπλωσης του καρκίνου του μαστού στο θωρακικό τοίχωμα, από την οποία θα μεταβληθούν οι επιλογές θεραπείας.
Την ανίχνευση υποτροπής του καρκίνου του μαστού ή υπολειπόμενου όγκου μετά από ογκεκτομή.
Αξιολόγηση μιας νέας αλλαγής με εισολκή των θηλών.

Μπορεί να υπάρχουν άλλοι λόγοι για το γιατρό σας να συστήσει μαγνητική τομογραφία του μαστού. Επειδή η ακτινοβολία δεν χρησιμοποιείται, δεν υπάρχει κίνδυνος από την έκθεση σε διαδικασία MRI.

Αντενδείξεις / κίνδυνοι
Λόγω της χρήσης του ισχυρού μαγνήτη, η MRI δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί σε ασθενείς που έχουν εμφυτεύματα με βηματοδότες, ενδοκρανιακά κλιπ ανευρύσματος, κοχλιακά εμφυτεύματα στο αυτί, ορισμένες προσθετικές συσκευές, εμφυτευμένες αντλίες έγχυσης φαρμάκων, νευροδιεγέρτες (neurostimulators), διεγέρτες ανάπτυξης των οστών, ορισμένες ενδομήτριες αντισυλληπτικές συσκευές ή οποιοδήποτε άλλο είδος των μεταλλικών εμφυτευμάτων με βάση το σίδηρο. Επίσης η MRI αντενδείκνυται με την παρουσία των εσωτερικών μεταλλικών αντικειμένων, όπως σφαίρες ή οβίδα, καθώς και χειρουργικά κλιπ, καρφίτσες, πλάκες, βίδες, μεταλλικά ράμματα, ή μεταλλικά πλέγματα.
Αν είστε έγκυος ή υποψιάζεστε ότι μπορεί να είστε έγκυος, ενημερώστε το γιατρό σας. Λόγω της πιθανότητας για μια επιβλαβή αύξηση της θερμοκρασίας του αμνιακού υγρού, η μαγνητική τομογραφία δεν συνιστάται για τις έγκυες ασθενείς.
Η MRI δεν συνιστάται σε ασθενείς με επιληψία.
Εάν χρησιμοποιείται σκιαγραφικό φάρμακο, υπάρχει ένας κίνδυνος για την αλλεργική αντίδραση. Οι ασθενείς που είναι αλλεργικοί ή ευαίσθητα άτομα σε σκιαγραφικά φάρμακα ή ιώδιο θα πρέπει να ενημερώσουν τον ιατρό ή τον τεχνολόγο.
Μπορεί να υπάρχουν άλλοι κίνδυνοι, ανάλογα ε συγκεκριμένη ιατρική κατάσταση σας. Να είστε βέβαιη και να συζητήσετε με το γιατρό σας οποιεσδήποτε ανησυχίες πριν από τη διαδικασία.

>

>

Διαγνωστικά πρωτόκολλα

Τα πρωτόκολλα για την απεικόνιση MR μαστού διαφέρουν δραματικά. Παρά το γεγονός ότι το ορόσημο διάγνωσης της μαγνητικής τομογραφίας μαστού είναι η απεικόνιση με σκιαγραφικό , εικόνες με Τ2 ακολουθία μπορεί να αποδειχθούν πολύτιμες για την διαφορική διάγνωση για μια κύστη ή ιναδένωμα. Ως εκ τούτου, συνιστάται πριν από τη χορήγηση του σκιαγραφικού υλικού, να γίνεται σάρωση εικόνας μαστού με spin- echo Τ2 ακολουθία. Η Τ2 ακολουθία με καταστολή του λίπους είναι καλύτερα να λαμβάνεται με πάχος τομής των περίπου 3 mm.

Επειδή σε πολλές περιπτώσεις, η Τ2 σταθμισμένη εικόνα δεν είναι πολύτιμη για την διαφορική διάγνωση, το βασικό στοιχείο στην διάγνωση των βλαβών των μαστών με μαγνητική μαστογραφία είναι η χρήση ενισχυμένης απεικόνισης με T1 ακολουθίες και σταθμισμένες εικόνες πριν και μετά την ενδοφλέβια χορήγηση σκιαγραφικού. Με τη χρήση των παραμαγνητικών παραγόντων αντίθεσης και τις απεικονιστικές αλληλουχίες επιτρέποντας ταχύτερους χρόνους απεικόνισης επιτυγχάνεται εγγενώς καλύτερη αντίθεση Τ1 και  πολύ πιο ευαίσθητη για την αξιόπιστη ανίχνευση των μικρών (<5 mm) βλαβών μέσω της υψηλής χωρικής ανάλυσης.

Στη μαγνητική μαστογραφία, όπως και στη μαστογραφία και το υπερηχογράφημα, για τη μελέτη της μορφολογίας των βλαβών εφαρμόζεται το λεξικό BI-RADS. Οι εμπλουτιζόμενες βλάβες διακρίνονται σε εστίες, μάζες και περιοχικό εμπλουτισμό. Για την αξιολόγηση του εμπλουτισμού (απορρόφηση σκιαγραφικού) της βλάβης έχουν περιγραφεί τρεις τύποι από καμπύλες χρόνου-έντασης,  τύπου Ι (σταθερή βελτίωση), όπου μια συνεχής επίμονη αύξηση μεγέθυνση στην ένταση σήματος είναι παρούσα μετά από 2 λεπτά μετά την ένεση σκιαγραφικού μέσου, τύπου II (οροπέδιο), εφόσον η μέγιστη ένταση του σήματος επιτυγχάνεται στο πρώτα 2 λεπτά και στη συνέχεια, παραμένει αρκετά σταθερή, και τύπου III (απόπλυση), εφόσον η μέγιστη ένταση σήματος επιτυγχάνεται στα πρώτα 2 λεπτά και στη συνέχεια μειώνεται με την πάροδο του χρόνου. Έχει βρεθεί ότι οι καλοήθεις αλλοιώσεις έχουν την τάση να παρουσιάζουν μια καμπύλη τύπου Ι, ενώ αντίθετα οι κακοήθεις αλλοιώσεις τείνουν να επιδεικνύουν μια καμπύλη τύπου III.


Για να δείτε σχετικό άρθρο με τις προϋποθέσεις και τα κριτήρια ανάλυσης  πατήστε εδώ

Για τον υπολογιστή κινδύνου πατήστε εδώ

Βιβλιογραφικές πηγές :

1) Radiology, July 2001 Volume 220, Issue 1
MR Imaging of the Breast for the Detection, Diagnosis, and Staging of Breast Cancer
Susan G. Orel, MD, and , Mitchell D. Schnall, MD

2) American Cancer Society
Breast Cancer: Early Detection
Last Medical Review: 9/17/2013 Last Revised: 10/24/2013
2013 Copyright American Cancer Society