Τετάρτη
18 Οκτωβρίου
2017

Doctor Vasiliadis

Υπερπρολακτιναιμία και η διερεύνηση της

Η προλακτίνη (PRL) είναι μια πεπτιδική ορμόνη που συνθέτεται στον πρόσθιο λοβό της υπόφυσης, την αδενοϋπόφυση,  από τα αδενικά κύτταρα αυτής και η σύνθεση της αποτελείται από αμινοξέα με κωδικοποίηση από το κυτταρικό mRNA.  Ως ενδοκρινής ορμόνη, έχει τελικό στόχο τα γαλακτοφόρα κύτταρα του μαζικού αδένα και προκαλεί έκκριση γάλακτος από τους μαστούς (γαλακτόρροια). Η έκκριση της προλακτίνης από την υπόφυση ελέγχεται από τον υποθάλαμο με διαβίβαση από τους νευρώνες του υποθαλάμου.

Αιτίες που αυξάνουν την έκκριση της προλακτίνης από την υπόφυση μπορεί να είναι φυσιολογικές, παθολογικές ή από λήψη φαρμάκων.

Στις φυσιολογικές αιτίες υπάγονται η κύηση, το stress, ψυχολογικό η σωματικό και  η διέγερση της θηλής του μαστού. Οι τιμές της PRL σε αυτές τις περιπτώσεις συνήθως κυμαίνονται κάτω από 40ng/ml.

Στις παθολογικές αιτίες υπάγονται τα λακτοτρόπα αδενώματα της υπόφυσης και οι άλλοι όγκοι της υπόφυσης όπως το κρανιοφαρυγγίωμα ή  μεταστατικοί όγκοι. Άλλες καταστάσεις που αυξάνουν την προλακτίνη είναι ο υποθυρεοειδισμός, το σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών (PCOS) και η νεφρική ανεπάρκεια.

Τα φάρμακα που είναι στην κατηγορία των ντοπαμινικών ανταγωνιστών, όπως αντιϋπερτασικά, ψυχοτρόπα και ηρεμηστικά φάρμακα.

Μια συχνή πάθηση της υπόφυσης με παθολογικό αίτιο είναι λακτοτρόπα αδενώματα που προκαλούν υπερέκκριση της προλακτίνης με αποτέλεσμα την αύξηση της στο περιφερικό αίμα της γυναίκας με συχνές εκδηλώσεις την αραιομηνόρροια, ανωορρηξία και την γαλακτόρροια. Ακόμη και τα μικροαδενώματα  (μικρότερα σε διάμετρο από 1 cm) συνήθως εκκρίνουν αυξημένη PRL.

Η υπερπρολακτιναιμία από αδενώματα της υπόφυσης χαρακτηρίζεται γενικά από την αναλογικότητα των τιμών της PRL σε σχέση με το μέγεθος του αδενώματος και οι συγκεντρώσεις της PRL τείνουν να διαφέρουν ανάλογα με το μέγεθος του αδενώματος.
Αδενώματα < 1 cm σε διάμετρο σχετίζονται συνήθως με τιμές PRL στον ορό  κάτω από 200 ng/mL 
Αδενώματα από 1,0 έως 2,0 εκατοστά σε διάμετρο με τιμές μεταξύ 200 και 1000 ng/mL
και εκείνων που είναι μεγαλύτερα από 2,0 εκατοστά σε διάμετρο με τιμές πάνω από 1000 ng/mL.

Φυσιολογική υπερπρολακτιναιμία υπάρχει στην εγκυμοσύνη και τον θηλασμό με τιμές PRL που από 25 ng/ml αυξάνονται μέχρι και 600 ng/ml στο τέλος της κύησης. Σε μερικές περιπτώσεις υπερπρολακτιναιμίας με τιμές μικρότερες των 100ng/ml δεν ανευρίσκεται σαφής αιτία και χαρακτηρίζονται ως ιδιοπαθής υπερπρολακτιναιμίες.

ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ - ΕΛΕΓΧΟΣ

Στις περιπτώσεις όπου υπάρχει διαταραχή κύκλου, συνήθως ως αραιομηνόρροια, ευρήματα που δεικνύουν έλλειψη ωορρηξίας και/ή γαλακτόρροια θα χρειαστεί να μετρηθούν στο αίμα :
α) η προλακτίνη (PRL)  με προϋποθέσεις :
1. η αιμοληψία να γίνει στην 4η έως 10η μέρα από την αρχή της περιόδου
2. η αιμοληψία να γίνει 2 ώρες μετά το ξύπνημα
3. να μην έχει προηγηθεί το πρωινό ιδιαίτερο γεγονός που προκαλεί ψυχολογικό στρές
4. και τέλος να μη γίνεται ερεθισμός της θηλής
β) η θυρεοειδοτρόπος ορμόνη (TSH)
Για να σας δοθούν συμβουλές ανάλογα με τα ευρήματα των εξετάσεων, απαντήστε στα παρακάτω ερωτήματα :